Ostatni dzień wystawy. Na wystawie Zofia Stryjeńska. Między wiarą a obrzędem prezentowane są obrazy i grafiki artystki, pochodzące z kolekcji zgromadzonej przez księdza prof. Alojzego Franciszka Nosala, ofiarowanej Miastu Tarnów i zdeponowanej w Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Zbiór ten obejmuje 33 prace Zofii Stryjeńskiej (1891-1976), powstałe głównie w latach 30. i 60. XX wieku. INFO

Muzeum Miejskie w Nowej Soli zaprasza na wystawę Nowosolskie huty żelaza w latach 1827-1945. Na początku XIX wieku grupa berlińskich przemysłowców podjęła decyzję o założeniu w Nowej Soli zakładu hutniczego. Czynnikiem decydującym o wyborze tej lokalizacji było nadodrzańskie położenie miasta oraz zalegające płytko w okolicy pokłady rudy darniowej. Możliwość eksploatacji surowca niezbędnego do wytopu żelaza na skalę przemysłową oraz dostępność opału z Puszczy Tarnowskiej przyspieszyło rozwój huty, która już po roku od jej założenia w 1827 r. rozpoczęła produkcję. Zakład wprowadził miasto w epokę rewolucji przemysłowej XIX stulecia. Do 1945 r. huta rozwinęła się w kombinat hutniczy o znacznym potencjale i wpływie na losy Nowej Soli. Sukces pierwszego zakładu zachęcił w połowie XIX stulecia innych przedsiębiorców do uruchomienia drugiej huty i mniejszych zakładów, czyniąc z miasta znaczący w regionie ośrodek metalurgiczny. Na wystawie w syntetyczny sposób zaprezentowano historię powstania i rozwoju nowosolskich hut oraz ich wpływ na dzieje miasta w XIX i XX wieku. Wystawę wzbogacają przykłady wyrobów hutniczych ze zbiorów Muzeum oraz od osób prywatnych. Wernisażowi towarzyszyć będzie promocja publikacji pt. „Zakłady hutnicze w Nowej Soli, cz. I, 1827-1945" INFO

OSTATNI DZIEN WYSTAWY Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich to pierwsza w historii tak szeroka prezentacja dorobku artystycznego tej karpackiej społeczności. Obejmuje twórców uznanych, takich jak Andy Warhol, Epifaniusz Drowniak (Nikifor) czy Jerzy Nowosielski oraz artystki i artystów funkcjonujących dotąd poza głównym nurtem. Łemkowie, zwani także Rusinami Karpackimi, to grupa etniczna od stuleci zamieszkująca zarówno północne, jak i południowe stoki głównego grzbietu Karpat. Wystawa przywraca widzialność ich twórczości, która przez lata pozostawała na marginesie dominujących narracji o sztuce europejskiej. Udowadnia, że sztuka Łemków/Rusinów Karpackich nie jest folklorystyczną ciekawostką, lecz żywą, autonomiczną i wielowymiarową częścią kultury – zdolną do prowadzenia dialogu zarówno z duchowym dziedzictwem Karpat, jak i ze współczesną estetyką. Istotnym tłem tej historii są doświadczenia przymusowych migracji, asymilacji, obozu w Talerhofie oraz akcji „Wisła". Pamięć o tych traumatycznych wydarzeniach powraca w pracach artystek i artystów oraz w przedmiotach codziennego użytku pochodzących z łemkowskich/rusińskich domów. W przestrzeni wystawy stają się one żywymi świadkami historii oraz znakami trwania wspólnoty, która – mimo rozproszenia – potrafiła zachować swój język, tożsamość i pamięć. Ekspozycja obejmuje szeroki geograficzny kontekst – od Polski, Słowacji, Węgier i Serbii, przez Czechy, Rumunię, Ukrainę i Chorwację, po diasporę w Stanach Zjednoczonych. W tym świetle słynne słowa Andy'ego Warhola „I'm from nowhere" nabierają nowego sensu: mówią o tożsamości, która potrafi trwać ponad granicami i zmieniającymi się miejscami. Wystawa czasowa „Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich" przełamuje wieloletnią ciszę i ujawnia wykluczenia obecne w historii instytucjonalnego oglądu sztuki. Przywracając głos tym, którym przez dekady go odmawiano, pokazuje, że dziedzictwo Łemków/Rusinów Karpackich nie tyle powraca, ile konsekwentnie trwa – mimo prób jego unieważnienia i asymilacji – jako żywy element współczesnej kultury. INFO

Ostatni dzień wystawy. FOCUS to szeroki przegląd najnowszych prac, jakie w ostatnich latach znalazły się w kolekcji Sylwii i Piotra Krupów. Ekspozycja skupia się na sztuce tworzonej tu i teraz – w świecie, który nieustannie przyspiesza, zmienia się i wielokrotnie wymyka jednoznacznym diagnozom. Współczesna scena artystyczna rozwija się wielokierunkowo, a jej bogactwo tematów i praktyk czyni niemożliwym uchwycenie jednego wspólnego nurtu. Właśnie dlatego – jak podkreślają kuratorki – wystawa staje się próbą „ostrzenia soczewki", uważnego przyglądania się fragmentowi większej całości. Prezentowane prace odzwierciedlają zarówno aktualne zjawiska polityczne, jak i intymne doświadczenia osób artystycznych. Choć ekspozycja opiera się na najnowszych tendencjach, otwiera również dialog z klasykami drugiej połowy XX wieku takimi jak Magdalena Abakanowicz i Maria Pinińska-Bereś, ujawniając, jak trwałe pozostają pewne gesty i idee. Wśród osób artystycznych pojawiają się m.in. Kateryna Aliinyk, Anouk Lamm Anouk, Pola Dwurnik, Bartłomiej Flis, Mihai Grecu, Anne Imhof, Adéla Janská, Aurora Király, Eliška Konečná, Barbara Kruger, Magdalena Lazar, Małgorzata Mirga-Tas, Anna Myszkowiak, Øleg&Kaśka, Yoshi Sodeoka, Liliana Zeic a także inni twórcy i twórczynie młodego pokolenia, których prace w ostatnich latach wzbogaciły współczesną scenę artystyczną.

Trzecia odsłona kolekcji to również kolejny etap w pracy nad interpretacją zbiorów w niej zgromadzonych. Po dialogu prac historycznych i współczesnych przygotowanym przez Stacha Szabłowskiego (2023) oraz niezwykłej odsłonie kuratorowanej przez dzieci (2024), tym razem to zespół merytoryczny Fundacji wraz z kolekcjonerką Sylwią Krupą przejmuje rolę kuratorską. FOCUS ogniskuje się na relacjach – pomiędzy instytucją a kolekcją, pomiędzy osobą kolekcjonerską a dziełem, pomiędzy jednostką a wspólnotą. Chcemy przyjrzeć się, jak w tym przypadku działa perspektywa i czym jest skupienie się w świecie rozproszonych znaczeń oraz języków. FOCUS to próba ustawienia ostrości naszej zdekoncentrowanej uwagi na ważne fragmenty rzeczywistości, które sztuka umieszcza w polu widzenia, zapraszając do interpretacji i poszukiwania nowych sensów. FOCUS na kolekcję III odsłona wystawy z kolekcji Sylwii i Piotra Krupów 30.01.2026 – 03.05.2026 Kuratorki: Sylwia Krupa, Monika Łuszpak-Skiba, Natalia Barczyńska  INFO